Granat, owoc o bogatej historii i niezrównanym smaku, coraz częściej gości w naszych kuchniach. Ale czy zastanawialiście się kiedyś, jak wygląda jego droga od pąka do soczystych ziaren? A może marzycie o własnej uprawie tego egzotycznego krzewu, nawet w polskim klimacie? Ten artykuł to kompleksowy przewodnik, który odkryje przed Wami tajniki granatowca, od jego cyklu życia, przez istotne warunki uprawy, aż po praktyczne wskazówki dotyczące pielęgnacji i zimowania. Przygotujcie się na fascynującą podróż do świata granatów, pełną rzetelnych faktów i intrygujących ciekawostek.
Jak rośnie granat: poznaj jego cykl życia?
Granatowiec (Punica granatum) to roślina o niezwykle malowniczym i precyzyjnym cyklu życia, który w sprzyjających warunkach prowadzi do obfitego plonu. Proces ten rozpoczyna się zazwyczaj wiosną, w okolicach kwietnia lub maja, kiedy pojawiają się pierwsze pąki kwiatowe. Interesujące jest to, że granatowiec wytwarza zarówno kwiaty męskie, które są węższe i szybko opadają, jak i obupłciowe, z których to właśnie rozwiną się owoce. Rozpoznanie ich jest istotne dla oceny potencjału owocowania rośliny. W naturze granat jest rozłożystym krzewem, dorastającym do 3-4 metrów wysokości, jednak w uprawie doniczkowej osiąga znacznie mniejsze rozmiary, zwłaszcza odmiany karłowe, które zazwyczaj nie przekraczają 1,5-2 metrów.
Okres kwitnienia trwa zaskakująco długo, od maja do lipca, a niekiedy nawet dłużej, często aż do września, co sprawia, że roślina jest atrakcyjną ozdobą ogrodu przez wiele tygodni. Kwiaty granatu są zazwyczaj intensywnie czerwono-pomarańczowe, choć dostępne są także odmiany o kwiatach białych, pomarańczowych, a nawet wielobarwnych. Zapylanie odbywa się głównie za sprawą owadów, choć wiatr również odgrywa swoją rolę w rozprzestrzenianiu pyłku. Po udanym zapyleniu i zapłodnieniu rozpoczyna się faza dojrzewania owoców, która potrwać może od trzech do sześciu miesięcy, w zależności od odmiany i lokalnych warunków klimatycznych, zwykle zbiory odbywają się od września do listopada. Drzewo granatu jest długowieczne, może żyć nawet kilkadziesiąt lat, systematycznie dostarczając plonów. W starożytnych kulturach, granat był ceniony nie tylko za walory smakowe, ale również jako symbol płodności, obfitości i życia wiecznego, co często znajduje odzwierciedlenie w sztuce i mitologii. Owoce granatów to duże, twarde jagody (średnica 5-12 cm) przypominające kształtem jabłka, wypełnione setkami nasion otoczonych soczystymi osłonkami – to właśnie one są jadalną częścią.
Jakie warunki są kluczowe, aby granat dobrze rósł?
Sukces w uprawie granatu w dużej mierze zależy od zapewnienia mu odpowiednich warunków, które odzwierciedlają jego naturalne środowisko śródziemnomorskie. Absolutnie istotne jest stanowisko o pełnym nasłonecznieniu – granat potrzebuje co najmniej 6-8 godzin bezpośredniego słońca dziennie, aby móc prawidłowo kwitnąć i obficie owocować. Idealne będzie stanowisko na parapecie południowym, słonecznym balkonie lub tarasie. Niedobór światła to najczęstsza przyczyna braku owoców oraz słabego kwitnienia. Roślina preferuje ciepłe lata i łagodne zimy, a także suchsze powietrze, choć potrafi dostosować się do pewnego zakresu wilgotności. Ważne jest również zapewnienie osłoniętego miejsca, chroniącego przed silnymi, porywistymi wiatrami, które mogą uszkodzić delikatne pędy i kwiaty, szczególnie w okresie wiosennym.
Gleba odgrywa równie istotną rolę. Granat najlepiej rośnie w przepuszczalnej, dobrze zdrenowanej, żyznej ziemi o odczynie lekko kwaśnym do neutralnego (pH 5.5-7.5). Nie toleruje zastojów wody, które prowadzą do gnicia korzeni. Mieszanka ziemi uniwersalnej z dodatkiem piasku, perlitu lub drobnego żwiru będzie optymalna, zapewniając odpowiednią strukturę i drenaż. Chociaż dojrzałe rośliny są dość odporne na suszę, zwłaszcza po dobrym ukorzenieniu, w okresie intensywnego wzrostu, kwitnienia i owocowania regularne, choć umiarkowane, podlewanie jest niezbędne. Ziemia powinna być wilgotna, ale nigdy mokra. Już starożytni Rzymianie cenili granaty, sadząc je w swoich ogrodach jako cenne drzewa owocowe i ozdobne, rozumiejąc ich preferencje klimatyczne. W kontekście drzew owocowych o podobnych wymaganiach, warto wspomnieć o dereń jadalny, który również wymaga dobrze nasłonecznionego stanowiska i przepuszczalnej gleby.
Uprawa granatowca w Polsce: czy to możliwe?
Uprawa granatowca w Polsce, choć wydaje się wyzwaniem ze względu na klimat, jest jak najbardziej możliwa, choć z pewnymi zastrzeżeniami i wymagań adaptacyjnych. Najważniejszym ograniczeniem są niskie temperatury zimą, które mogą uszkodzić lub nawet zniszczyć roślinę. W gruncie, granaty można próbować uprawiać jedynie w najcieplejszych rejonach kraju, takich jak zachodnia Polska czy osłonięte, miejskie enklawy, pod warunkiem zapewnienia solidnego okrycia na zimę, które ochroni korzenie i pędy przed mrozem. Granatowiec właściwy toleruje mrozy do około -11°C, jednak w warunkach polskiej zimy, temperatury te mogą być znacznie niższe. Dlatego też, uprawa gruntowa bez odpowiednich zabezpieczeń jest ryzykowna.
Zdecydowanie najbezpieczniejszą i najpopularniejszą metodą uprawy granatu w polskich warunkach klimatycznych jest uprawa doniczkowa. Pozwala ona na swobodne przenoszenie rośliny do jasnych, chłodnych pomieszczeń na okres zimowy, skutecznie chroniąc ją przed mrozem i zapewniając jej niezbędny okres spoczynku. Kluczowe jest również wybranie odpowiednich odmian, które są bardziej odporne na niższe temperatury i lepiej adaptują się do warunków panujących w pomieszczeniach. Rosnące zainteresowanie egzotycznymi roślinami w Polsce sprawia, że coraz więcej ogrodników z powodzeniem eksperymentuje z granatami, ciesząc się własnymi, choć często mniejszymi, plonami. W 2025 roku, możemy spodziewać się dalszego wzrostu popularności tej metody. Dodatkowe informacje o hodowli egzotycznych roślin znajdziesz na stronach specjalistycznych szkółek.
Uprawa granatu w doniczce: praktyczne wskazówki
Doniczkowa uprawa granatowca wymaga przestrzegania kilku kluczowych zasad, które zagwarantują jego zdrowy rozwój i owocowanie. Przede wszystkim, wybierz doniczkę z otworami drenażowymi, o średnicy dostosowanej do rozmiaru rośliny, zapewniającą miejsce na rozwój korzeni, ale nie za dużą, aby uniknąć zastoju wody. Na dnie doniczki warto umieścić warstwę drenażu, np. z keramzytu czy żwiru. Latem, gdy temperatury są stabilnie wysokie, granatowiec doskonale czuje się na zewnątrz – na balkonie, tarasie czy w ogrodzie, w miejscu w pełni nasłonecznionym i osłoniętym od wiatru.
Ważnym elementem jest także hartowanie rośliny. Przed wystawieniem jej na zewnątrz wiosną, należy stopniowo przyzwyczajać ją do intensywniejszego słońca i zmiennych warunków atmosferycznych, wystawiając ją początkowo na kilka godzin dziennie w półcieniu. Młode rośliny doniczkowe wymagają przesadzania co 2-3 lata wiosną do nieco większej doniczki, natomiast starsze egzemplarze, które osiągnęły docelowy rozmiar, wystarczy przesadzać co 3-4 lata, wymieniając część podłoża na świeże. Pamiętaj, że w uprawie doniczkowej konieczne jest systematyczne przycinanie, aby kontrolować wielkość krzewu i pobudzać go do kwitnienia oraz owocowania.
Pielęgnacja granatu krok po kroku: od podlewania do nawożenia.
Odpowiednia pielęgnacja granatu jest fundamentem jego zdrowego wzrostu i obfitego owocowania. Kluczowe jest umiarkowane i regularne podlewanie, szczególnie w okresie intensywnego wzrostu, kwitnienia i zawiązywania owoców, czyli od wiosny do późnego lata. Należy unikać zarówno przesuszenia, które może prowadzić do opadania kwiatów i owoców, jak i przelania, które jest częstą przyczyną gnicia korzeni i chorób grzybowych. Zawsze upewnij się, że woda swobodnie odpływa z doniczki, a nadmiar wody nie stoi w podstawce, co jest istotne dla zdrowia systemu korzeniowego. Zimą, w okresie spoczynku, podlewanie należy znacznie ograniczyć.
Granat potrzebuje też wsparcia w postaci nawozów, które dostarczają mu niezbędnych składników odżywczych. Nawożenie powinno odbywać się od wiosny do późnego lata, najlepiej co 2-4 tygodnie, z użyciem nawozu wieloskładnikowego NPK (azot, fosfor, potas) przeznaczonego dla roślin kwitnących lub owocujących. Przed okresem kwitnienia i owocowania (wiosną i wczesnym latem) warto zastosować nawóz o podwyższonej zawartości potasu i fosforu, który wspiera rozwój kwiatów, wzmacnia ich zapylanie i sprzyja obfitemu zawiązywaniu owoców. Zawsze należy postępować zgodnie z zaleceniami producenta nawozu, aby uniknąć przenawożenia, które może uszkodzić system korzeniowy. Prawidłowa opieka nad granatem ma wiele wspólnego z tym, jak rosną pistacje, gdyż obie rośliny wymagają precyzyjnego zarządzania wodą i składnikami odżywczymi, aby zapewnić optymalne warunki wzrostu i owocowania.
Zimowanie i przycinanie: sekrety zdrowego granatu.
Prawidłowe zimowanie i umiejętne przycinanie to dwa sekrety, które gwarantują zdrowy wzrost granatu i jego obfite owocowanie w kolejnych sezonach. W przypadku roślin uprawianych w donicach, zimowanie odbywa się w jasnym, chłodnym pomieszczeniu, gdzie temperatura utrzymuje się w przedziale 5-10°C, ale nigdy nie spada poniżej 0°C. W tym okresie należy znacznie ograniczyć podlewanie, dopuszczając do lekkiego przeschnięcia podłoża między nawadnianiem, aby roślina mogła przejść w stan spoczynku, co jest istotne dla jej regeneracji i przygotowania do wiosennego kwitnienia. Granatowce zrzucają liście na zimę, co jest naturalnym zjawiskiem.
Przycinanie granatowca ma na celu nie tylko formowanie krzewu, ale przede wszystkim pobudzenie go do zawiązywania owoców oraz utrzymanie zdrowej i przewiewnej korony. Wykonuje się je wczesną wiosną, zanim roślina rozpocznie intensywną wegetację. Istnieją trzy główne typy cięcia: sanitarne, które polega na usuwaniu wszystkich uszkodzonych, chorych lub martwych gałęzi; formujące, dzięki któremu nadajemy roślinie pożądany kształt, czy to krzewu, czy małego drzewa, co jest szczególnie ważne w uprawie doniczkowej, gdzie chcemy kontrolować jej rozmiar; oraz prześwietlające, mające na celu usunięcie nadmiernie zagęszczonych pędów, aby poprawić cyrkulację powietrza i dostęp światła do wnętrza korony. Należy pamiętać, że granat owocuje głównie na pędach ubiegłorocznych, dlatego istotne jest zachowanie odpowiedniej równowagi podczas cięcia, aby nie usunąć zbyt wielu przyszłych pędów owoconośnych. Umiejętne przycinanie to istotna technika ogrodnicza, która znacząco wpływa na witalność i produktywność rośliny. Granaty bardzo dobrze znoszą przycinanie, co pozwala na ich swobodne kształtowanie.
Popularne odmiany granatu do uprawy: przewodnik
Wybór odpowiedniej odmiany granatu jest kluczowy dla sukcesu uprawy, szczególnie w warunkach domowych lub w polskim klimacie. Różnią się one rozmiarem, mrozoodpornością, wielkością owoców i smakiem. Poniżej przedstawiamy tabelę z kilkoma popularnymi odmianami, które są często polecane do uprawy amatorskiej:
| Odmiana | Charakterystyka | Wielkość owoców | Smak | Mrozoodporność | Szczególne uwagi |
|---|---|---|---|---|---|
| ’Nana’ | Karłowa odmiana, idealna do uprawy doniczkowej, osiąga 1-1,5 m wysokości. | Małe (do 5 cm) | Słodko-kwaśny, intensywny | Umiarkowana (do -10°C) | Obfite kwitnienie i owocowanie nawet w młodszym wieku, świetna na bonsai. |
| ’Wonderful’ | Popularna, komercyjna odmiana, silnie rosnąca, wymaga przestrzeni. | Duże (powyżej 8 cm) | Bardzo słodki, z nutą kwasowości | Umiarkowana (do -12°C) | Wysoka wydajność, owoce z grubą, czerwoną skórką, dobrze przechowują się. |
| ’Eversweet’ | Odmiana bez twardych pestek (miękkie nasiona), co ułatwia spożycie. | Średnie do dużych | Bardzo słodki, delikatny | Umiarkowana (do -10°C) | Idealna dla osób unikających twardych pestek, owoce dojrzewają wcześnie. |
| ’Pink Satin’ | Odmiana o pięknych, różowych kwiatach i owocach. | Średnie | Słodki, z delikatną kwaskowością | Umiarkowana | Dekoracyjna wartość zarówno kwiatów, jak i owoców. |
Wybierając odmianę, należy wziąć pod uwagę warunki, jakie możemy jej zapewnić. Dla małych mieszkań i uprawy na parapecie 'Nana’ będzie idealnym wyborem, natomiast dla większych ogrodów zimowych lub uprawy w gruncie w najcieplejszych rejonach Polski, można pokusić się o 'Wonderful’ czy 'Eversweet’.
Choroby i szkodniki granatu: jak skutecznie zapobiegać i walczyć?
Granatowiec jest generalnie rośliną stosunkowo odporną na większość szkodników i chorób, zwłaszcza w optymalnych warunkach uprawy. Jednak jak każda roślina, może być narażony na pewne problemy, które wymagają szybkiej interwencji. Regularna obserwacja liści, pędów i owoców jest kluczowa dla wczesnego wykrycia niepokojących objawów. Najczęściej spotykane szkodniki w uprawie granatu to mszyce, przędziorki i wełnowce. Mszyce żerują na młodych pędach i liściach, powodując ich deformacje, przędziorki tworzą delikatne pajęczynki, a wełnowce objawiają się białymi, watowatymi skupiskami na roślinie.
Wśród chorób granatowca najczęściej występują te o podłożu grzybowym, takie jak plamistość liści, mączniak prawdziwy czy zgnilizna owoców, zwłaszcza w warunkach nadmiernej wilgotności lub słabej cyrkulacji powietrza. Mogą one objawiać się brązowymi lub żółtymi plamami na liściach, białym nalotem czy miękkimi, gnijącymi owocami. Aby skutecznie zapobiegać chorobom i szkodnikom, należy przede wszystkim zapewnić roślinie optymalne warunki wzrostu: odpowiednie nasłonecznienie, przepuszczalną glebę, umiarkowane podlewanie i dobrą wentylację. W przypadku pojawienia się problemów, w pierwszej kolejności warto sięgnąć po ekologiczne środki ochrony roślin, takie jak opryski z czosnku, cebuli, pokrzywy lub specjalistyczne preparaty na bazie oleju neem czy szarego mydła. Chemiczne środki ochrony stosujemy tylko w ostateczności i zawsze zgodnie z instrukcją producenta.
Granat w kuchni i medycynie: wykorzystanie niezwykłego owocu
Granat to nie tylko piękna roślina ozdobna, ale przede wszystkim owoc o wyjątkowych walorach smakowych i prozdrowotnych, ceniony od tysięcy lat w różnych kulturach. Jego soczyste, cierpko-słodkie arille (osłonki nasion) są niezwykle wszechstronne w kuchni. Można je spożywać na surowo, dodawać do sałatek owocowych i warzywnych, jogurtów, deserów, a także wykorzystywać do przygotowania orzeźwiających napojów i soków. Sok z granatów jest szczególnie popularny ze względu na swój unikalny smak i intensywny kolor, a także doskonałe właściwości gaszące pragnienie.
Poza kulinarnymi zastosowaniami, granat jest prawdziwą skarbnicą składników odżywczych i związków bioaktywnych, co czyni go cennym elementem diety prozdrowotnej. Jest bogaty w witaminy (C, K, z grupy B), minerały (potas, magnez, miedź, żelazo), a przede wszystkim w silne antyoksydanty, takie jak punikalaginy i antocyjany. Te przeciwutleniacze wykazują silne działanie przeciwzapalne i chronią komórki organizmu przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki, co może wspierać odporność i zmniejszać ryzyko wielu chorób cywilizacyjnych. W medycynie ludowej, zwłaszcza na Bliskim Wschodzie i w Indiach, korzenie, liście i owoce granatu były tradycyjnie wykorzystywane do leczenia różnych dolegliwości, od problemów trawiennych po stany zapalne. Współczesne badania naukowe potwierdzają wiele z tych tradycyjnych zastosowań, wskazując na potencjał granatu w profilaktyce chorób serca, niektórych nowotworów czy w poprawie funkcji poznawczych.
FAQ
Po jakim czasie od posadzenia granat zaczyna owocować?
Granatowiec zazwyczaj zaczyna owocować 2-3 lata po posadzeniu, jeśli jest uprawiany z sadzonki zakupionej w szkółce. Rośliny wyhodowane z nasion, szczególnie tych z owoców sklepowych, mogą potrzebować znacznie dłuższego czasu, nawet 5-7 lat, zanim pojawią się pierwsze owoce. Czas ten jest zmienny i zależy od wielu czynników, takich jak wybrana odmiana, zapewnione warunki uprawy (nasłonecznienie, żyzna gleba, regularne podlewanie i nawożenie) oraz prawidłowe zimowanie i przycinanie. Aby przyspieszyć owocowanie, należy zapewnić roślinie optymalne warunki wzrostu i regularnie ją nawozić, zwłaszcza nawozami bogatymi w potas. Wybór odmian karłowych lub tych o podwyższonej płodności również może skrócić oczekiwanie na pierwsze plony.
Co zrobić, gdy granat nie owocuje?
Jeśli granatowiec nie owocuje, mimo że osiągnął odpowiedni wiek, warto przeanalizować warunki jego uprawy. Najczęstszą przyczyną jest brak wystarczającej ilości światła – granat potrzebuje co najmniej 6-8 godzin bezpośredniego słońca dziennie. Inne możliwe powody to niedostateczne lub zbyt obfite nawożenie (szczególnie zbyt dużo azotu kosztem potasu), nieprawidłowe podlewanie (zarówno przesuszenie, jak i przelanie), brak okresu spoczynku zimowego lub nieodpowiednie przycinanie (usuwanie pędów owoconośnych). Warto również rozważyć ręczne zapylanie kwiatów za pomocą miękkiego pędzelka, aby zwiększyć szanse na zawiązanie owoców, szczególnie jeśli posiadamy tylko jedną roślinę lub nie ma w pobliżu zapylaczy. Upewnij się także, że roślina nie jest atakowana przez szkodniki, które mogą osłabiać jej wigor i zdolność do owocowania.
Czy granatowiec jest samopylny?
Granatowiec jest rośliną jednopienną, co oznacza, że na jednym krzewie występują zarówno kwiaty męskie, jak i obupłciowe, zawierające zarówno słupki, jak i pręciki. Kwiaty obupłciowe są zdolne do zapłodnienia. Chociaż granatowiec jest częściowo samopylny, co oznacza, że może zawiązywać owoce z własnego pyłku, to zazwyczaj tylko około 50% kwiatów zostaje w ten sposób zapylonych. Dla zwiększenia szans na obfite owocowanie i uzyskanie większych plonów, zaleca się posiadanie co najmniej dwóch granatowców (nawet różnych odmian), co ułatwia zapylenie krzyżowe. Ponadto, w uprawie domowej, warto wspomóc roślinę w procesie zapylania, delikatnie przenosząc pyłek z jednego kwiatu na drugi przy użyciu małego pędzelka.
Dlaczego granat zrzuca liście zimą?
Zrzucanie liści przez granatowca zimą jest naturalnym zjawiskiem i świadczy o tym, że roślina przechodzi w okres spoczynku. Granatowiec jest rośliną zrzucającą liście (liściastą), co oznacza, że w chłodniejszych miesiącach, gdy dni stają się krótsze i temperatura spada, jego aktywność metaboliczna zwalnia. Ten stan spoczynku jest kluczowy dla regeneracji rośliny i zgromadzenia energii na następny sezon wegetacyjny, co bezpośrednio wpływa na obfitość kwitnienia i owocowania. Jeśli granat uprawiany w doniczce jest przenoszony do chłodnego pomieszczenia na zimę (5-10°C) i podlewanie jest znacznie ograniczone, zrzucenie liści jest prawidłową reakcją. Nie należy się tym martwić, gdyż wiosną pojawią się nowe pędy i liście.
Czy granatowiec jest odporny na szkodniki i choroby?
Granatowiec jest generalnie rośliną stosunkowo odporną na większość szkodników i chorób, zwłaszcza w optymalnych warunkach uprawy. Sporadycznie mogą jednak pojawić się problemy, takie jak mszyce, przędziorki czy wełnowce, zwłaszcza gdy roślina jest osłabiona, np. przez nieprawidłowe podlewanie czy niedobór światła. Choroby grzybowe, takie jak plamistość liści czy mączniak prawdziwy, mogą objawiać się plamami na liściach czy zniekształceniami owoców, szczególnie w warunkach nadmiernej wilgotności. Regularna obserwacja i odpowiednia pielęgnacja, w tym zapewnienie dobrej cyrkulacji powietrza i unikanie przelania, są istotne dla utrzymania granatowca w dobrej kondycji i szybkiej reakcji na ewentualne zagrożenia. W razie potrzeby można zastosować ekologiczne środki owadobójcze lub grzybobójcze.
Jakie są popularne odmiany granatu do uprawy domowej?
Do uprawy domowej, zwłaszcza doniczkowej, polecane są odmiany karłowe lub te o podwyższonej mrozoodporności, jeśli planujemy zimowanie w chłodniejszym miejscu. Najbardziej popularną i polecaną odmianą jest 'Nana’, która jest kompaktowa, osiąga około 1-1,5 metra wysokości i dobrze znosi uprawę w pojemnikach, często kwitnąc i owocując nawet w młodszym wieku. Inną, choć większą, jest 'Wonderful’, która również może być uprawiana w donicy, jeśli zapewnimy jej odpowiednio dużą przestrzeń i regularne przycinanie. Wybierając odmianę, należy zwrócić uwagę na jej docelowy rozmiar, odporność na chłód oraz predyspozycje do owocowania w donicy. Dostępne są również odmiany z miękkimi pestkami, takie jak 'Eversweet’, które zwiększają komfort spożycia owoców.
Jakie są korzyści zdrowotne z jedzenia granatu?
Granat jest uznawany za superfood ze względu na swoje liczne korzyści zdrowotne. Jest bogaty w witaminy, takie jak witamina C (wspierająca odporność), witamina K (ważna dla krzepnięcia krwi i zdrowia kości) oraz witaminy z grupy B. Zawiera także cenne minerały, w tym potas, magnez i żelazo. Jednak jego największą zaletą jest wysoka zawartość silnych przeciwutleniaczy, zwłaszcza punikalagin i antocyjanów. Te związki pomagają neutralizować wolne rodniki, zmniejszając stres oksydacyjny w organizmie i chroniąc komórki przed uszkodzeniami, co może przyczyniać się do zmniejszenia ryzyka chorób serca, niektórych rodzajów nowotworów oraz stanów zapalnych. Regularne spożycie granatu może również poprawiać pamięć i ogólną kondycję organizmu.
Jak rozmnażać granatowca we własnym zakresie?
Granatowca można rozmnażać na kilka sposobów. Najpopularniejsze i najbardziej efektywne jest rozmnażanie z sadzonek półzdrewniałych, pobieranych latem (lipiec-sierpień) z tegorocznych, ale już nieco zdrewniałych pędów. Sadzonki o długości około 15-20 cm, pozbawione dolnych liści, ukorzenia się w wilgotnym podłożu (mieszanka torfu i piasku) z dodatkiem ukorzeniacza, pod przykryciem, aby utrzymać wysoką wilgotność. Inną metodą jest wysiew nasion, jednak rośliny uzyskane w ten sposób mogą różnić się od odmiany rodzicielskiej i dłużej czekać na owocowanie, nawet 5-7 lat. Nasiona należy dokładnie oczyścić z miąższu przed wysiewem. Ważne jest zapewnienie sadzonkom stałej wilgotności, ciepła (około 20-25°C) i jasnego stanowiska, co sprzyja szybkiemu ukorzenianiu i rozwojowi młodych roślin.
