Kwiaty róż od wieków urzekają swoim pięknem i zapachem, stanowiąc niezastąpioną ozdobę ogrodów, parków i domowych wazonów. Ich zróżnicowanie pod względem barw, kształtów i cykli kwitnienia sprawia, że są jednymi z najbardziej cenionych roślin ozdobnych. Zrozumienie ich potrzeb i specyfiki pozwala cieszyć się ich urokami przez długie miesiące, często od wiosny do pierwszych mrozów. Przyjrzyjmy się bliżej fascynującemu światu róż i dowiedzmy się, jak zapewnić im optymalne warunki do bujnego rozkwitu, by co roku zachwycały swoim spektakularnym pokazem.
Róże kwitną od wiosny (zazwyczaj od maja/czerwca) aż do nadejścia pierwszych mrozów (często do października/listopada). Najdłużej kwitną odmiany powtarzające kwitnienie, do których zaliczają się róże rabatowe, okrywowe i pnące, takie jak 'Ghislaine de Feligonde’, 'Heidetraum’, 'White Fairy’, 'Morgengrüss’ czy 'Gärtnerfreude / Toscana’. Te odmiany wypuszczają kolejne fale kwiatów przez cały sezon, zapewniając ciągłość barw i zapachów w ogrodzie. Odpowiednia pielęgnacja, w tym usuwanie przekwitłych kwiatostanów, odgrywa kluczową rolę w przedłużaniu okresu ich dekoracyjności.
Kiedy kwitną róże i od czego zależy długość ich kwitnienia?
Róże w Polsce najczęściej rozpoczynają swoje spektakularne kwitnienie pod koniec maja lub na początku czerwca, a ich kwiaty mogą zdobić ogrody aż do nadejścia pierwszych jesiennych przymrozków, często nawet do listopada w łagodniejszych rejonach. Ten ogólny okres jest jednak mocno elastyczny, a precyzyjny termin startu i długość kwitnienia róż są silnie zależne od kilku istotnych czynników. Wśród nich prym wiodą konkretna odmiana, lokalne warunki klimatyczne oraz jakość przeprowadzonej pielęgnacji. Eksperci ogrodnictwa wskazują, że różnice w terminach kwitnienia mogą wynosić nawet kilka tygodni, w zależności od wczesności wiosny i intensywności jesiennych chłodów.
Niektóre odmiany, zwłaszcza te historyczne, prezentują swoje kwiaty jednorazowo, lecz za to niezwykle obficie, tworząc wspaniałe, choć krótkotrwałe widowisko trwające około trzech tygodni. Współczesne odmiany róż, w tym popularne róże rabatowe, wielkokwiatowe czy okrywowe, charakteryzują się powtarzającym kwitnieniem, co oznacza, że po pierwszej fali kwiatów roślina wydaje kolejne pąki aż do jesieni. Zjawisko to jest niczym niekończący się taniec barw i zapachów, co czyni róże niezrównanymi królowymi ogrodu w sezonie 2025 i latach kolejnych. W cieplejszych rejonach Polski, gdzie wiosna przychodzi wcześniej, kwitnienie rozpoczyna się szybciej, a łagodna jesień potrafi przedłużyć ten urokliwy spektakl nawet do listopada, dostarczając wizualnej przyjemności. Różnice w cyklu kwitnienia stanowią jeden z głównych powodów tak wielkiej popularności tych roślin.
Które odmiany róż kwitną najdłużej i jak je rozpoznać?
Poszukując róż, które będą cieszyć oko przez najdłuższy czas, należy zwrócić uwagę na odmiany powtarzające kwitnienie. To właśnie one, w przeciwieństwie do róż kwitnących jednorazowo, zapewniają nieprzerwaną feerię barw od wczesnego lata aż po jesień. Do absolutnych rekordzistek pod względem długości kwitnienia zalicza się wiele odmian z grup Floribunda (rabatowe), Grandiflora, a także liczne róże okrywowe i pnące, które nieustannie tworzą nowe pąki, wprawiając w zachwyt każdego ogrodnika. Ich cechą wspólną jest zdolność do tworzenia kwiatów na tegorocznych pędach, co umożliwia ciągłą produkcję pąków po usunięciu przekwitłych kwiatostanów.
Rozpoznać je można po opisach w szkółkach i centrach ogrodniczych, gdzie często widnieją etykiety informujące o „powtarzającym kwitnieniu” lub „nieustannym kwitnieniu”. Warto zwrócić uwagę na następujące, sprawdzone odmiany, które wyróżniają się długotrwałym kwitnieniem:
- Róże pnące: 'Ghislaine de Feligonde’ (o morelowo-kremowych kwiatach), 'Clair Matin’ (różowo-koralowe barwy). Charakteryzują się długimi, giętkimi pędami, które obficie pokrywają się kwiatami w kilku falach.
- Róże okrywowe/płożące: 'Heidetraum’ (ciemnoróżowe), 'White Fairy’ (białe), 'Gärtnerfreude / Toscana’ (ciemnoróżowe). Są to niskie, rozłożyste krzewy tworzące dywan kwiatów, bardzo odporne na choroby.
- Inne odmiany powtarzające: 'Emelie’ (łososiowe), 'Morgengrüss’ (różowo-pomarańczowe), 'Dawn’ (jasnoróżowe). Te odmiany często należą do róż rabatowych lub wielkokwiatowych, oferując bujne kwitnienie w klastrach lub pojedynczo.
Wizualne wskazówki obejmują również obserwację struktury krzewu – odmiany powtarzające kwitnienie często mają tendencję do rozkrzewiania się i tworzenia wielu pędów kwiatonośnych, na których kwiaty pojawiają się w gronach (Floribunda) lub jako okazałe pąki na szczytach pędów (wielkokwiatowe). Ich energiczny wzrost i zdolność do szybkiego regenerowania się po ścięciu przekwitłych kwiatów to kluczowe cechy.
Zobacz również: wzrost tui rocznie
Jakie warunki zapewnić, by cieszyć się bujnym kwitnieniem róż?
Aby róże mogły zachwycać bujnym i długotrwałym kwitnieniem, konieczne jest zapewnienie im optymalnych warunków wzrostu. Jednym z najbardziej istotnych elementów jest nasłonecznienie; róże potrzebują co najmniej 6 godzin pełnego słońca dziennie, aby w pełni rozwinąć swój potencjał. Brak wystarczającej ilości światła skutkuje osłabionym wzrostem, rzadszym kwitnieniem i mniejszymi, bledszymi kwiatami, co znacząco obniża ich dekoracyjność. Idealne stanowisko to takie, które jest słoneczne rano i lekko zacienione w najgorętszej części popołudnia, chroniąc kwiaty przed przypaleniem.
Niezwykle istotne jest również odpowiednie nawożenie i nawadnianie. Gleba dla róż powinna być żyzna, przepuszczalna i lekko kwaśna do obojętnej (pH w zakresie 6.0-7.0), bogata w materię organiczną. Regularne dostarczanie składników odżywczych jest kluczowe dla obfitości i intensywności barw. Wiosną, po ruszeniu wegetacji, warto zastosować nawóz zrównoważony NPK, a w fazie poprzedzającej i w trakcie kwitnienia – nawozy bogate w potas (K) i fosfor (P), które wspierają tworzenie pąków i wzmacniają kwitnienie. Wysokie dawki azotu (N) w okresie kwitnienia mogą prowadzić do bujnego wzrostu liści kosztem kwiatów, dlatego należy dbać o odpowiednie proporcje, zgodnie z zaleceniami producentów nawozów. Głębokie i regularne podlewanie, szczególnie w okresach suszy (raz w tygodniu obficie), zapobiega stresowi rośliny i wspiera tworzenie nowych pąków. Stosowanie ściółki organicznej (np. kory, kompostu) wokół krzewów pomaga utrzymać stałą wilgotność gleby i stabilizuje jej temperaturę, co dodatkowo wspiera zdrowy rozwój róż w 2025 roku i później.
Zobacz również: uprawa granatu
Jak prawidłowo ciąć róże, by kwitły dłużej?
Cięcie róż to jeden z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych, który ma bezpośredni wpływ na obfitość i długość kwitnienia. Prawidłowo przeprowadzone cięcie stymuluje roślinę do tworzenia nowych pędów i pąków kwiatowych, jednocześnie usuwając słabe, chore lub przekwitłe części, które tylko niepotrzebnie zużywają energię. Podstawowym zabiegiem przedłużającym kwitnienie jest regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów, tak zwane „deadheading”. Należy je ścinać tuż nad pierwszym zdrowym liściem lub pąkiem skierowanym na zewnątrz, co sygnalizuje roślinie, że jej misja rozmnażania nie została jeszcze zakończona i pobudza ją do dalszego kwitnienia.
Oprócz cięcia pielęgnacyjnego w trakcie sezonu, kluczowe jest cięcie wiosenne, które przeprowadza się zazwyczaj w marcu lub na początku kwietnia, po ustąpieniu silnych mrozów. Cięcie wiosenne ma na celu usunięcie pędów przemarzniętych, chorych, zbyt słabych oraz tych, które rosną do środka krzewu, zagęszczając go. W zależności od odmiany stosuje się różne techniki: róże wielkokwiatowe tnie się mocniej, pozostawiając 3-5 pędów z 3-5 oczkami, natomiast róże rabatowe czy okrywowe – lżej, skracając pędy o 1/3 do 1/2 długości. Regularne i prawidłowe cięcie nie tylko przedłuża kwitnienie, ale również wpływa na zdrowie i witalność krzewów, co jest kluczowe dla ich długowieczności i spektakularnego wyglądu w każdym sezonie.
Ochrona przed chorobami i szkodnikami dla obfitego kwitnienia
Choroby i szkodniki są jednymi z głównych czynników, które mogą znacząco skrócić okres kwitnienia róż, a nawet doprowadzić do całkowitego braku kwiatów. Osłabiona roślina, zamiast inwestować energię w tworzenie pąków, musi walczyć o przetrwanie, co bezpośrednio przekłada się na jej dekoracyjność. Do najczęstszych problemów należą choroby grzybowe, takie jak czarna plamistość, mączniak prawdziwy czy rdza róż. Symptomy to plamy na liściach, biały nalot lub rdzawe pęcherzyki, które prowadzą do osłabienia rośliny i przedwczesnego opadania liści. Ważna jest prewencja: sadzenie odpornych odmian, zapewnienie dobrej cyrkulacji powietrza wokół krzewów oraz unikanie moczenia liści podczas podlewania.
Jeśli chodzi o szkodniki, róże są często atakowane przez mszyce, przędziorki, skoczki różane czy bruzdownicę pędową. Mszyce i przędziorki wysysają soki z młodych pędów i pąków, deformując je i uniemożliwiając rozwój kwiatów. Regularna obserwacja roślin jest kluczowa dla szybkiego wykrycia problemu i podjęcia działań. W przypadku niewielkich inwazji można stosować naturalne metody, takie jak opryski z czosnku, cebuli czy mydła potasowego, a także zachęcać do ogrodu naturalnych wrogów szkodników, np. biedronki. Przy silniejszym ataku konieczne może być zastosowanie środków ochrony roślin, zawsze zgodnie z instrukcją producenta. Zdrowe i silne róże, wolne od chorób i szkodników, mają znacznie większe szanse na długie i obfite kwitnienie.
Harmonogram kwitnienia róż: od wiosny do pierwszych mrozów
Harmonogram kwitnienia róż to fascynująca podróż przez sezon wegetacyjny, rozpoczynająca się wczesnym latem i trwająca aż do pierwszych mrozów. W czerwcu do życia budzą się pierwsze róże, w tym wiele odmian pnących (ramblery, które kwitną jednorazowo, ale niezwykle obficie przez około 3 tygodnie), a także niektóre róże historyczne, takie jak damasceńskie czy stulistne, które prezentują swój jednorazowy, ale niezapomniany pokaz. Te wcześnie kwitnące odmiany rozpoczynają cykl, który w kolejnych miesiącach nabiera tempa, napełniając ogród barwami i aromatami. Warto pamiętać, że lokalne warunki klimatyczne mogą przesunąć start kwitnienia o tydzień lub dwa.
Począwszy od czerwca, większość nowoczesnych odmian powtarzających kwitnienie – od rabatowych po wielkokwiatowe – rozpoczyna swoje widowisko, które z przerwami trwa aż do października, a nawet listopada. Pierwsza fala kwitnienia, przypadająca na wczesne lato, zazwyczaj jest najbardziej obfita i spektakularna. Różnorodność i cykliczność kwitnienia róż sprawiają, że są one wyjątkowymi roślinami w ogrodzie, dostarczając nieprzerwanego źródła radości. Należy mieć na uwadze, że w gorące dni lipca róże mogą chwilowo ograniczyć kwitnienie, aby następnie z nową energią ponownie obsypać się pąkami w sierpniu i wrześniu, dostosowując się do warunków środowiskowych. Niektóre odmiany są na tyle wytrzymałe, że ich kwiaty można podziwiać nawet po pierwszych, lekkich przymrozkach, dodając uroku jesiennym ogrodom. Poniższa tabela przedstawia orientacyjny harmonogram kwitnienia dla różnych typów róż.
| Typ róży | Okres kwitnienia | Cechy charakterystyczne |
|---|---|---|
| Róże historyczne / ramblery | Czerwiec – lipiec (jednorazowo) | Bardzo obfite, intensywny zapach, często drobne kwiaty w dużych skupiskach, kwitną na pędach dwuletnich i starszych |
| Róże wielkokwiatowe | Czerwiec – październik (powtarzające) | Duże, pojedyncze kwiaty na długich pędach, idealne na kwiat cięty, delikatny zapach |
| Róże rabatowe (Floribunda) | Czerwiec – listopad (powtarzające) | Kwiaty zebrane w bukiety, niższe krzewy, duża odporność i długowieczność, silne rozkrzewianie się |
| Róże okrywowe / płożące | Czerwiec – listopad (powtarzające) | Obfite, drobne kwiaty, gęste krzewy, niskie wymagania pielęgnacyjne, odporność na choroby |
| Róże pnące (większość odmian) | Czerwiec – październik/listopad (powtarzające) | Długie, giętkie pędy, idealne do okrywania pergoli, murów, duża różnorodność kształtów i barw, obfite kwitnienie falowe |
Warto wspomnieć, że opis jaśminu, choć również dotyczy pachnących kwiatów, nie obejmuje tak długiego i zróżnicowanego harmonogramu, jaki oferują róże, które potrafią czarować swoim pięknem przez znaczną część roku.
Dlaczego róże nie kwitną lub kwitną słabo?
Problem braku lub słabego kwitnienia róż jest dość powszechny i może mieć wiele przyczyn, często wzajemnie ze sobą powiązanych. Zrozumienie tych problemów to pierwszy krok do przywrócenia roślinom ich naturalnego blasku i obfitości kwiatów. Jedną z najczęstszych przyczyn jest niewystarczające nasłonecznienie; róże, jako rośliny światłolubne, wymagają minimum sześciu godzin bezpośredniego słońca dziennie. Bez tego ich energia jest kierowana na wzrost wegetatywny kosztem rozwoju pąków kwiatowych, co skutkuje brakiem pąków lub ich osłabionym rozwojem.
Innym istotnym czynnikiem jest niedobór składników odżywczych lub niewłaściwe nawożenie. Zbyt dużo azotu, zwłaszcza w fazie kwitnienia, sprzyja rozwojowi liści i pędów, hamując tworzenie kwiatów. Róże potrzebują zrównoważonego nawożenia z odpowiednią dawką potasu i fosforu, które wspierają kwitnienie i rozwój korzeni. Niewłaściwe cięcie to kolejna pułapka; usuwanie pędów, na których mają pojawić się kwiaty (szczególnie w przypadku róż kwitnących jednorazowo na starych pędach), lub zbyt słabe cięcie, które nie stymuluje rośliny do nowego wzrostu, może znacząco ograniczyć kwitnienie. Róże, które nie kwitną, często przekierowują energię na wzrost wegetatywny kosztem generatywnego, czyli kwitnienia, dlatego istotne jest zidentyfikowanie i usunięcie czynników hamujących ich naturalny cykl, w tym także ataków chorób i szkodników.
Warto zwrócić uwagę na następujące aspekty, które mogą wpływać na jakość i obfitość kwitnienia róż:
- Niewłaściwe cięcie – usuwanie pędów, na których miałyby pojawić się kwiaty, lub zbyt łagodne cięcie, które nie stymuluje rośliny do obfitego wzrostu i kwitnienia.
- Niedobory składników odżywczych – szczególnie brak potasu i fosforu, które są istotne dla formowania pąków kwiatowych, lub nadmiar azotu, który promuje wzrost liści kosztem kwiatów.
- Zbyt mała ilość słońca – róże potrzebują co najmniej 6 godzin pełnego nasłonecznienia dziennie, aby w pełni rozwinąć swój potencjał kwitnienia.
- Choroby i szkodniki – atak mszyc, przędziorków, czarnej plamistości czy mączniaka osłabia roślinę, przekierowując jej zasoby na walkę, zamiast na kwitnienie (więcej w sekcji o ochronie).
- Zbyt młoda roślina – niektóre odmiany róż potrzebują kilku lat, aby osiągnąć pełną dojrzałość i rozpocząć obfite kwitnienie.
- Stres środowiskowy – długotrwała susza, upały, zalanie lub nagłe zmiany temperatury mogą zahamować kwitnienie.
Starsze odmiany róż mogą kwitnąć słabiej w kolejnych latach bez regularnego cięcia odmładzającego, które pobudza je do tworzenia nowych, zdrowych pędów. Odpowiednia diagnoza problemu i szybka reakcja są kluczowe dla przywrócenia róży do pełnej krasy.
Zobacz również: wzrost tui rocznie
Zabezpieczanie róż na zimę dla przyszłego kwitnienia
Zabezpieczenie róż na zimę to kluczowy zabieg pielęgnacyjny, który decyduje o ich zdrowiu i obfitości kwitnienia w kolejnym sezonie wegetacyjnym. Niskie temperatury, mroźne wiatry i nagłe wahania pogody mogą poważnie uszkodzić pędy i system korzeniowy, osłabiając roślinę i zmniejszając jej zdolność do produkcji kwiatów. Głównym celem zimowej ochrony jest ochrona korony korzeniowej i nasady pędów, skąd wiosną wyrastają nowe pędy kwiatonośne. Brak odpowiedniego zabezpieczenia może prowadzić do przemarzania, a w konsekwencji do słabego wzrostu i braku kwiatów. Eksperci zalecają rozpoczęcie tych prac po pierwszych lekkich przymrozkach, ale przed nadejściem silniejszych mrozów, zazwyczaj w listopadzie.
Najbardziej popularną i skuteczną metodą jest kopczykowanie, czyli obsypywanie nasady krzewu kopcem ziemi, kory, kompostu lub trocin na wysokość około 20-30 cm. Ten zabieg chroni wrażliwe części rośliny przed przemarznięciem. Dodatkowo, w przypadku mniej odpornych odmian, róż pnących czy róż piennych, warto zastosować osłony z agrowłókniny, mat słomianych lub stroiszu, które zabezpieczą pędy przed wysuszającym wiatrem i mrozem. Pamiętajmy, aby nie przycinać róż zbyt mocno przed zimą – pozostawienie dłuższych pędów jest korzystniejsze, gdyż minimalizuje ryzyko wniknięcia patogenów i uszkodzeń mrozowych. Wiosną, po ustąpieniu mrozów, osłony i kopce należy stopniowo usunąć, aby rośliny mogły swobodnie rozpocząć wegetację i przygotować się do kolejnego, bujnego kwitnienia.
FAQ
Jakie znaczenie ma usuwanie przekwitłych kwiatów dla dalszego kwitnienia róż?
Usuwanie przekwitłych kwiatów, czyli tak zwane obcinanie „przekwitów” lub deadheading, jest jednym z najbardziej istotnych zabiegów pielęgnacyjnych, który stymuluje róże do wytwarzania nowych pąków i przedłuża ich kwitnienie. Kiedy roślina poświęca energię na produkcję nasion w owocach po przekwitłych kwiatach, przestaje inwestować w tworzenie nowych pąków kwiatowych. Regularne obcinanie (zazwyczaj tuż nad pierwszym zdrowym liściem lub pąkiem skierowanym na zewnątrz) sygnalizuje roślinie, że jej misja rozmnażania nie została jeszcze zakończona, co pobudza ją do dalszego, często intensywniejszego kwitnienia. Jest to szczególnie ważne dla odmian powtarzających kwitnienie, które dzięki temu mogą obsypywać się kwiatami aż do późnej jesieni. Eksperci ogrodnictwa podkreślają, że ten prosty zabieg może wydłużyć okres dekoracyjności róż nawet o kilka tygodni.
Czy róże w doniczkach kwitną inaczej niż te ogrodowe?
Róże uprawiane w doniczkach zasadniczo kwitną według podobnych zasad co te posadzone w gruncie, jednak wymagają bardziej intensywnej i regularnej pielęgnacji, co może wpływać na obfitość i długość ich kwitnienia. Ograniczona przestrzeń dla korzeni sprawia, że róże doniczkowe są bardziej wrażliwe na brak wody i składników odżywczych, co wymaga częstszego podlewania i nawożenia. Zaleca się stosowanie nawozów dla róż w mniejszych dawkach, ale w regularnych odstępach, np. co 7-14 dni. Odmiany karłowe i miniaturowe często sprawdzają się najlepiej w doniczkach, oferując obfite, choć czasem krótsze kwitnienie z powodu ograniczeń środowiskowych. W chłodniejszych miesiącach róże doniczkowe mogą również wymagać dodatkowej ochrony przed mrozem poprzez przeniesienie ich w osłonięte miejsce lub okrycie pojemnika. Zapewnienie optymalnych warunków jest kluczowe dla ich sukcesu w uprawie pojemnikowej.
Jak rozpoznać, że róża zbliża się do końca swojego cyklu kwitnienia w danym sezonie?
Zbliżający się koniec cyklu kwitnienia róż w sezonie wegetacyjnym można rozpoznać po kilku sygnałach. Głównym z nich jest stopniowe zmniejszanie się liczby nowych pąków oraz wolniejsze ich otwieranie się. Kwiaty, które się pojawiają, mogą być mniejsze, a ich kolory mniej intensywne i bardziej wyblakłe. Dodatkowo, w miarę zbliżania się jesieni, można zaobserwować, że liście róż zaczynają zmieniać barwę na żółtawą lub czerwonawą, a roślina przygotowuje się do spoczynku zimowego, koncentrując energię na zdrewnieniu pędów. Wiele odmian powtarzających kwitnienie zwalnia swój rytm już od połowy października, a pierwsze przymrozki definitywnie kończą ich pokaz, powodując więdnięcie i brązowienie kwiatów oraz liści. Obserwacja tych zmian pozwala przygotować rośliny na zimę.
Czy istnieją odmiany róż, które kwitną jednorazowo, ale wyjątkowo obficie?
Tak, istnieją odmiany róż, które kwitną jednorazowo w sezonie, lecz ich pokaz jest niezwykle spektakularny i obfity, często tworząc prawdziwą ścianę kwiatów. Do tej grupy należą przede wszystkim wiele róż historycznych, takich jak róże damasceńskie, stulistne, galicyjskie, a także niektóre róże pnące typu rambler, np. 'Excelsa’ czy 'Félicité Perpétue’. Ich kwitnienie zazwyczaj przypada na przełom maja i czerwca lub początek lipca i trwa intensywnie przez kilka tygodni, często przez około 3 tygodnie. Pomimo jednorazowego charakteru, ich urok tkwi w bogactwie i intensywności zapachu kwiatów, które nierzadko są bardziej wonne niż u odmian powtarzających kwitnienie. Są idealne dla tych, którzy cenią sobie jeden, ale niezwykle mocny i efektowny okres kwitnienia, zwłaszcza w dużych ogrodach, gdzie mogą swobodnie się rozrosnąć.
Czy lokalny klimat i mikroklimat ogrodu wpływają na wczesność kwitnienia róż?
Tak, zarówno lokalny klimat regionu, jak i specyficzny mikroklimat ogrodu mają bardzo istotny wpływ na to, kiedy róże rozpoczną swoje kwitnienie i jak długo będzie ono trwać. W cieplejszych rejonach Polski, z łagodniejszymi zimami i wcześniejszymi wiosnami, róże mogą zacząć kwitnąć nawet o kilka tygodni wcześniej niż w chłodniejszych częściach kraju. Mikroklimat ogrodu, czyli warunki panujące bezpośrednio wokół rośliny (np. osłonięcie od wiatru, ekspozycja na słońce, bliskość murów akumulujących ciepło, które oddają ciepło nocą), również odgrywa dużą rolę. Rośliny posadzone w osłoniętym, słonecznym miejscu, z ziemią szybko nagrzewającą się wiosną, mogą wypuścić pąki wcześniej niż te w chłodniejszym, zacienionym zakątku, gdzie gleba wolniej się nagrzewa. Te różnice mogą znacząco wpływać na ogólny harmonogram i sukces kwitnienia róż.
