Planowanie ślubu kościelnego to dla wielu par symboliczny krok w ich wspólną przyszłość. Jednym z najczęściej pojawiających się pytań jest to, czy do zawarcia sakramentu małżeństwa wymagane jest przyjęcie bierzmowania. Wbrew powszechnym przekonaniom, brak bierzmowania nie zawsze zamyka drogę do ołtarza, choć jest to sakrament mocno zalecany przez Kościół Katolicki i stanowi dopełnienie inicjacji chrześcijańskiej. Kościół, w swojej trosce duszpasterskiej, przewiduje pewne wyjątki od tej reguły, umożliwiając narzeczonym uzyskanie dyspensy od tego wymogu.
Zrozumienie przepisów Kodeksu Prawa Kanonicznego, a także procedur związanych z uzyskaniem dyspensy, jest kluczowe dla każdej pary, która chce zawrzeć sakramentalny związek małżeński. Artykuł ten kompleksowo wyjaśni, w jakich sytuacjach brak bierzmowania nie stanowi przeszkody, jakie kroki należy podjąć, aby dopełnić formalności, oraz jakie są realne konsekwencje braku tego sakramentu. Odpowiemy także na pytania dotyczące specyfiki przygotowania do bierzmowania dla dorosłych oraz rozwiejemy wątpliwości dotyczące ważności ślubu kościelnego bez tego sakramentu.
Czy brak bierzmowania zawsze uniemożliwia ślub kościelny?
Kwestia sakramentu bierzmowania jako warunku zawarcia małżeństwa kościelnego często budzi wątpliwości wśród narzeczonych. Zgodnie z Prawem Kanonicznym Kościoła Katolickiego, kanon 1065 §1 stanowi, że katolicy, którzy nie przyjęli sakramentu bierzmowania, nie powinni być dopuszczeni do małżeństwa, chyba że istnieje poważna przyczyna. Oznacza to, że bierzmowanie jest postrzegane jako dopełnienie inicjacji chrześcijańskiej, przygotowujące wiernego do pełniejszego życia w Kościele i świadomego podjęcia odpowiedzialności, również tej wynikającej z sakramentu małżeństwa. Sakrament ten ma umacniać małżonków w ich wspólnym życiu, dając im siłę Ducha Świętego do realizacji powołania rodzinnego, w tym wychowania dzieci w wierze katolickiej.
Zasada ta nie jest jednak bezwzględna i dopuszcza wyjątki, zwłaszcza w obliczu „poważnej przyczyny”, która uniemożliwia przyjęcie bierzmowania przed ślubem. Kluczową rolę odgrywa tutaj możliwość uzyskania dyspensy od ordynariusza miejsca, czyli zazwyczaj od biskupa diecezjalnego, działającego poprzez kurię. To on, po rozważeniu przedstawionej sytuacji i motywacji narzeczonych, ma prawo zwolnić ich z tego wymogu. Dyspensa jest aktem łaski, udzielanym w duchu troski duszpasterskiej, gdy spełnienie wymogu jest obiektywnie trudne lub niemożliwe bez poważnych niedogodności. Jest to szczególnie istotne w przypadku ślubów konkordatowych, gdzie wymagania kościelne są ściśle powiązane z aktem cywilnym.
Ordynariusz może wydać dyspensę w przypadku, gdy przyjęcie bierzmowania przed ślubem jest poważnie utrudnione lub narzeczeni z różnych przyczyn nie byli w stanie się do niego przygotować. Nie jest to jednak automatyczna procedura. Zazwyczaj wymaga złożenia prośby i udowodnienia, że brak bierzmowania wynika z obiektywnych trudności, a nie lekceważenia sakramentu. Celem jest zapewnienie, że narzeczeni w pełni rozumieją istotę sakramentu małżeństwa i są gotowi podjąć zobowiązania z nim związane, nawet jeśli nie przyjęli wszystkich sakramentów inicjacji. Ostateczna decyzja zależy zawsze od oceny biskupa, który kieruje się dobrem duchowym narzeczonych i Kościoła, pamiętając o tym, że małżeństwo kościelne można wziąć, jeśli istnieją odpowiednie okoliczności.
Kiedy można uzyskać dyspensę od bierzmowania przed ślubem?
Ubieganie się o dyspensę od wymogu bierzmowania przed ślubem kościelnym to proces, który wymaga starannego przygotowania i zrozumienia procedur. Podstawą jest złożenie wniosku do ordynariusza miejsca, zazwyczaj za pośrednictwem proboszcza parafii, w której ma odbyć się ślub. To proboszcz gromadzi niezbędne informacje i dokumenty, a następnie przesyła je do kurii diecezjalnej, gdzie następuje ich szczegółowa analiza. Cały proces zazwyczaj trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od obłożenia kurii i złożoności przypadku, dlatego ważne jest, aby rozpocząć go odpowiednio wcześnie.
Procedura uzyskania dyspensy krok po kroku wygląda następująco:
- Rozmowa z proboszczem: Narzeczeni zgłaszają się do proboszcza parafii, w której planują ślub, i przedstawiają swoją sytuację oraz prośbę o dyspensę. Proboszcz oceni, czy istnieją poważne powody do jej udzielenia.
- Złożenie dokumentów: Narzeczeni składają świadectwo chrztu, pisemną prośbę o dyspensę, oświadczenie wyjaśniające powody braku bierzmowania oraz deklarację chęci przyjęcia sakramentu w przyszłości. Proboszcz może poprosić o dodatkowe zaświadczenia, np. lekarskie.
- Rozmowa duszpasterska: Proboszcz przeprowadza z narzeczonymi rozmowę, mającą na celu zrozumienie ich motywacji, świadomości wiary i planów dotyczących życia małżeńskiego w Kościele.
- Przesłanie wniosku do kurii: Proboszcz przygotowuje formalny wniosek wraz z zebranymi dokumentami i rekomendacją duszpasterską, który następnie przesyła do kurii diecezjalnej właściwej dla miejsca zamieszkania narzeczonych lub miejsca ślubu.
- Rozpatrzenie wniosku przez kurię: Kuria diecezjalna, często za pośrednictwem delegata biskupa, analizuje sprawę pod kątem prawa kanonicznego i przedstawionych okoliczności. W niektórych przypadkach para może zostać wezwana na dodatkową rozmowę z przedstawicielem kurii, podczas której mogą paść pytania o ich rozumienie sakramentu małżeństwa, plany wychowania dzieci w wierze czy autentyczność deklaracji o chęci przyjęcia bierzmowania w przyszłości.
- Decyzja: Kuria wydaje decyzję o udzieleniu dyspensy lub jej odmowie. O decyzji informowani są narzeczeni za pośrednictwem proboszcza.
Poważna przyczyna, zgodnie z Prawem Kanonicznym, to nie tylko chwilowa niedogodność, ale faktyczne, obiektywne utrudnienie w przyjęciu bierzmowania przed ślubem. Przykłady takich sytuacji obejmują:
- Poważna choroba jednego z narzeczonych, która uniemożliwia uczestnictwo w kursach przygotowawczych lub zagraża życiu, jeśli ślub miałby być opóźniony. Nagła choroba, która pojawiła się tuż przed planowanym ślubem, może być uznana za poważną przyczynę.
- Niemożność przygotowania w rozsądnym czasie, gdy termin ślubu jest już ustalony z istotnych powodów (np. nagły wyjazd za granicę, zmiana miejsca zamieszkania, pilna służba wojskowa lub praca wymagająca długotrwałej nieobecności), a czasu na pełne przygotowanie do bierzmowania brakuje.
- Długotrwały pobyt za granicą lub w miejscu, gdzie dostęp do katechezy bierzmowania jest znacząco utrudniony lub niemożliwy, co uniemożliwia swobodne uczestnictwo w formacji. Może to dotyczyć osób mieszkających w krajach, gdzie Kościół Katolicki ma ograniczoną obecność.
- Zaawansowany wiek narzeczonych, w niektórych przypadkach, szczególnie gdy wiek utrudnia intensywną katechezę lub jest związany z ogólnym osłabieniem zdrowotnym.
- Sytuacje, w których odmowa ślubu z powodu braku bierzmowania mogłaby przynieść więcej szkody duszpasterskiej niż pożytku, np. groźba trwałego odejścia od Kościoła jednego z narzeczonych, który w innej sytuacji być może by do niego powrócił.
- Niespodziewane okoliczności życiowe, takie jak nagła konieczność zawarcia ślubu z powodu ciąży, gdy para nie miała wcześniej możliwości przygotowania do sakramentu.
Dyspensa może zostać odrzucona, jeśli kuria uzna, że podane przyczyny nie są wystarczająco poważne lub wynikają z lekceważenia sakramentu, a nie z obiektywnych trudności. Przykładowo, odmowa przygotowania się do bierzmowania mimo dostępnych możliwości bez żadnej uzasadnionej przyczyny, może skutkować odrzuceniem wniosku. Choć brak jest oficjalnych, publicznie dostępnych statystyk dotyczących procentu udzielanych dyspens, praktyka duszpasterska wskazuje, że kuria podchodzi do tych spraw indywidualnie i z dużą odpowiedzialnością, dążąc do rozwiązania sytuacji w duchu troski o narzeczonych, jednak zawsze w zgodzie z prawem kanonicznym. Ważne jest, aby podejść do sprawy z powagą i transparentnie przedstawić swoją sytuację.
Zobacz również: Ślub cywilny dokumenty
Przygotowanie do bierzmowania dla dorosłych przed ślubem: jak wygląda?
Przygotowanie do sakramentu bierzmowania dla osób dorosłych, które planują zawrzeć małżeństwo, znacząco różni się od katechezy przeznaczonej dla młodzieży i rzeczywiście wymaga specjalnego podejścia. Dorośli podchodzą do tego sakramentu z inną perspektywą życiową, często z większą świadomością i dojrzałością wiary, co pozwala na bardziej pogłębioną refleksję nad jego znaczeniem. Ich motywacją do przyjęcia bierzmowania jest zazwyczaj nie tylko wymóg przedślubny, ale również autentyczne pragnienie pełniejszego uczestnictwa w życiu Kościoła i umocnienia swojej wiary w kontekście przyszłego życia małżeńskiego, co jest kluczowe dla budowania chrześcijańskiej rodziny.
Specyfika przygotowania dla dorosłych polega na dostosowaniu formy i treści katechezy do ich potrzeb i możliwości, uwzględniając ich obowiązki zawodowe i rodzinne. Zamiast rozłożonych na lata spotkań, typowych dla młodzieży, dorośli często uczestniczą w intensywnych kursach, które mogą trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. Wiele diecezji i parafii oferuje specjalne, przyspieszone programy przygotowawcze, które trwają zazwyczaj od trzech do sześciu miesięcy, a w niektórych przypadkach możliwe są nawet kursy weekendowe lub indywidualne spotkania z kapłanem, skracające ten czas do kilku tygodni. Formy zajęć są zróżnicowane: od indywidualnych spotkań z kapłanem, przez zajęcia w małych grupach parafialnych, po weekendowe rekolekcje czy warsztaty, które odbywają się np. raz w miesiącu przez pół roku. Celem jest nie tylko przekazanie wiedzy teologicznej, ale przede wszystkim świadome i dojrzałe przyjęcie Ducha Świętego, który ma ich umocnić w sakramencie małżeństwa, ułatwiając wzajemne wspieranie się i wychowanie dzieci w wierze.
Podkreśla się ogromne znaczenie świadomego przyjęcia sakramentu bierzmowania w kontekście życia małżeńskiego, ponieważ umacnia ono do budowania rodziny na fundamencie wiary i świadectwa chrześcijańskiego. Sakrament ten jest postrzegany jako umocnienie do świadczenia o Chrystusie w codzienności i do podejmowania odpowiedzialności za rozwój duchowy współmałżonka i przyszłych dzieci. W 2025 roku, podobnie jak wcześniej, wiele diecezji oferuje spersonalizowane programy przygotowawcze, które biorą pod uwagę indywidualną ścieżkę wiary dorosłych kandydatów. To przygotowanie nie jest jedynie formalnością, ale istotnym etapem na drodze do pełniejszego życia chrześcijańskiego i sakramentalnego małżeństwa, a jego intensywność i forma są elastycznie dopasowywane do możliwości dorosłych.
Wpływ braku bierzmowania na ważność ślubu konkordatowego i kościelnego
Brak bierzmowania u jednego lub obojga narzeczonych jest kwestią często poruszaną w kontekście ważności sakramentu małżeństwa. Zgodnie z Prawem Kanonicznym, brak bierzmowania nie sprawia, że małżeństwo jest nieważne. Sakrament małżeństwa, jeśli został zawarty zgodnie ze wszystkimi innymi wymogami (np. wolna wola, brak innych przeszkód, prawidłowa forma), pozostaje ważny, nawet jeśli jeden z małżonków nie przyjął bierzmowania. Jednakże, jego zawarcie jest uznawane za niegodziwe. Rozróżnienie między ważnością a godziwością jest tutaj kluczowe i często błędnie interpretowane zarówno przez narzeczonych, jak i, niestety, przez niektórych duchownych.
Ważność (validitas) oznacza, że małżeństwo faktycznie istnieje jako sakrament i jako trwały, nierozerwalny związek, spełniając wszystkie istotne warunki określone przez prawo kanoniczne. Nieważność oznaczałaby, że małżeństwo nigdy nie zaistniało w oczach Kościoła. Brak bierzmowania nie jest przeszkodą unieważniającą (impedimentum dirimens), czyli taką, która sprawia, że małżeństwo jest nieważne. Z drugiej strony, godziwość (licititas) odnosi się do przestrzegania wszystkich zaleceń i norm Kościoła dotyczących sposobu zawierania sakramentu. Brak bierzmowania czyni zawarcie małżeństwa niegodziwym, czyli niezgodnym z zaleceniami Kościoła, ale w żadnym wypadku nie wpływa na jego ważność sakramentalną.
Oznacza to, że ślub konkordatowy osoby niebierzmowanej, jeśli kuria nie wydała dyspensy, jest ważny w sensie sakramentalnym, ale jego celebracja była niegodziwa. Konsekwencje te są przede wszystkim natury duszpasterskiej, a nie prawnej w kontekście ważności związku. Nie prowadzi to do unieważnienia małżeństwa. Kościół zaleca przyjęcie bierzmowania przed ślubem, aby małżonkowie byli w pełni wyposażeni do życia sakramentalnego. Wyjątki od tej zasady, jak już wspomniano, są możliwe poprzez dyspensę, która przywraca godziwość celebracji. W sytuacji braku bierzmowania i bez dyspensy, ksiądz co do zasady nie powinien odmówić udzielenia ślubu, ale ma obowiązek poinformować narzeczonych o niegodziwości takiej celebracji i zachęcić do przyjęcia sakramentu lub uzyskania dyspensy. Odmowa udzielenia ważnego sakramentu z powodu jedynie niegodziwości byłaby niezgodna z prawem kanonicznym.
Zobacz również: apostazja unieważnia
Czy ślub cywilny to jedyna opcja dla par bez sakramentu bierzmowania?
Przekonanie, że ślub cywilny jest jedyną dostępną opcją dla par, w których jedna lub obie osoby nie przyjęły sakramentu bierzmowania, jest błędne. Jak już wcześniej wspomniano, Kościół Katolicki przewiduje możliwość uzyskania dyspensy od ordynariusza miejsca, co otwiera drogę do zawarcia ślubu kościelnego. Ślub cywilny staje się alternatywą, ale nie jedynym wyjściem, dla tych, którzy z różnych powodów nie chcą lub nie mogą podjąć kroków w celu przyjęcia bierzmowania lub uzyskania dyspensy. Decyzja o wyborze formy zawarcia małżeństwa jest bardzo osobista i zależy od wielu czynników, w tym od stopnia zaangażowania religijnego pary i ich życiowych przekonań.
Prawne aspekty ślubu cywilnego są jasne: w Polsce jest to forma prawnie wiążąca, nadająca małżonkom pełne prawa i obowiązki wynikające z Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. Małżeństwo cywilne jest w pełni uznawane przez państwo, niezależnie od statusu religijnego. Z punktu widzenia społecznego, staje się ono coraz bardziej powszechne i akceptowane, oferując parom stabilność i uznanie ich związku bez konieczności spełniania wymogów religijnych. Wiele par decyduje się na ślub cywilny z powodów praktycznych, światopoglądowych lub po prostu dlatego, że nie czują silnego związku z instytucją Kościoła, co jest ich suwerenną decyzją w 2025 roku.
Jednakże, jeśli chodzi o ślub cywilny wiara katolicka ma swoje specyficzne podejście. Dla osób wyznania katolickiego, którzy przyjęli chrzest, małżeństwo cywilne zawarte bez formy kanonicznej (czyli bez ślubu kościelnego) nie jest uznawane za ważne sakramentalnie przez Kościół. Oznacza to, że osoby żyjące w związku małżeńskim cywilnym, ale pragnące pełnego życia sakramentalnego, mogą napotkać trudności w przyjmowaniu innych sakramentów (np. Eucharystii czy spowiedzi). Jest to istotna różnica dla tych, którzy pragną żyć pełnią życia sakramentalnego w Kościele. Ostatecznie, każda para musi indywidualnie rozważyć, która opcja najlepiej odpowiada ich przekonaniom, wartościom i planom na przyszłość, pamiętając o duchowych konsekwencjach swoich wyborów.
Co zrobić, gdy jedna osoba ma bierzmowanie, a druga nie?
Sytuacja, w której tylko jeden z narzeczonych posiada sakrament bierzmowania, jest bardzo powszechna i nie stanowi automatycznej przeszkody w zawarciu ślubu kościelnego. Kościół Katolicki podchodzi do tego z troską duszpasterską, skupiając się przede wszystkim na partnerze, który bierzmowania nie przyjął. Zgodnie z prawem kanonicznym, wymóg bierzmowania dotyczy każdego katolika, który ma zawrzeć sakrament małżeństwa, ale jak już wspomniano, dopuszcza wyjątki.
W takiej sytuacji kluczowe jest otwarte i szczere przedstawienie okoliczności proboszczowi parafii, w której ma się odbyć ślub. Kapłan najpierw oceni, czy istnieją realne możliwości, aby osoba niebierzmowana przyjęła ten sakrament przed datą ślubu. Może to oznaczać uczestnictwo w specjalnych, intensywnych kursach przygotowawczych dla dorosłych, które są dostępne w wielu diecezjach i parafiach. Jeśli przygotowanie i przyjęcie bierzmowania jest możliwe, jest to opcja preferowana przez Kościół, jako dopełnienie inicjacji chrześcijańskiej.
Jeśli jednak istnieją poważne przeszkody uniemożliwiające przyjęcie bierzmowania przed ślubem, takie jak nagłe zmiany zdrowotne, pilna konieczność ślubu z uzasadnionych przyczyn (np. zagrożenie życia, wyjazd za granicę uniemożliwiający regularne uczestnictwo w katechezie), lub brak możliwości odbycia przygotowania w rozsądnym terminie, wówczas możliwe jest ubieganie się o dyspensę. Proces ten wymaga złożenia odpowiedniego wniosku do kurii diecezjalnej za pośrednictwem proboszcza, a następnie oczekiwania na decyzję biskupa. Ważne jest, aby partner posiadający bierzmowanie wspierał drugą osobę w tym procesie, zarówno duchowo, jak i formalnie, a cała para wspólnie podjęła decyzję w zgodzie z własnym sumieniem i nauką Kościoła.
Koszty związane z bierzmowaniem i dyspensą: jakie są?
Kwestia kosztów związanych z sakramentami czy formalnościami kościelnymi często budzi wiele pytań. W przypadku bierzmowania dla dorosłych oraz uzyskania dyspensy, warto zrozumieć, że Kościół katolicki nie pobiera opłat za sakramenty. Niemniej jednak, mogą pojawić się pewne koszty, które nie są ceną za sakrament, lecz pokrywają wydatki związane z jego przygotowaniem lub procedurami administracyjnymi.
Jeśli chodzi o przygotowanie do bierzmowania dla dorosłych, parafia lub diecezja może prosić o symboliczną ofiarę na pokrycie kosztów materiałów katechetycznych, wynajmu sal, ogrzewania, czy pracy duszpasterzy prowadzących kursy. Takie opłaty są zazwyczaj umiarkowane i są dobrowolnymi darowiznami, które mają pomóc w organizacji i utrzymaniu programów formacyjnych. Ich wysokość może się różnić w zależności od parafii i diecezji, zazwyczaj oscylując w granicach kilkudziesięciu do kilkuset złotych. Zawsze warto dopytać o tę kwestię bezpośrednio w swojej parafii lub w kurii diecezjalnej, aby uzyskać precyzyjne informacje.
W przypadku dyspensy od wymogu bierzmowania przed ślubem, samo rozpatrzenie wniosku przez kurię diecezjalną nie powinno wiązać się z żadnymi obowiązkowymi opłatami. Procedura ta jest traktowana jako część troski duszpasterskiej, a nie usługa podlegająca cennikowi. Może się zdarzyć, że proboszcz parafii, w imieniu narzeczonych, wniesie symboliczną ofiarę na rzecz kurii przy składaniu dokumentów, co jest jednak praktyką dobrowolną i nie jest warunkiem uzyskania dyspensy. W 2025 roku, podobnie jak w poprzednich latach, oficjalne stanowisko Kościoła podkreśla, że sakramenty i związane z nimi formalności są dostępne dla wszystkich wiernych niezależnie od ich sytuacji materialnej, a wszelkie opłaty powinny mieć charakter dobrowolnych ofiar na utrzymanie parafii i diecezji.
Jak brak bierzmowania wpływa na postrzeganie pary przez otoczenie?
Brak sakramentu bierzmowania u jednego lub obojga narzeczonych, zwłaszcza w kontekście planowanego ślubu kościelnego, może nieść za sobą nie tylko konsekwencje kanoniczne, ale również społeczne i emocjonalne. W wielu tradycyjnych polskich rodzinach, gdzie wiara katolicka odgrywa istotną rolę, pełna inicjacja chrześcijańska, w tym bierzmowanie, jest postrzegana jako naturalny element życia religijnego i dojrzałości do zawarcia sakramentalnego małżeństwa.
Część rodzin i środowisk może wyrażać zdziwienie, a nawet dezaprobatę, jeśli para decyduje się na ślub kościelny bez przyjęcia bierzmowania przez jednego z partnerów, co bywa interpretowane jako brak pełnego zaangażowania w życie Kościoła lub lekceważenie tradycji. Mogą pojawić się pytania, dociekania, a nawet delikatne naciski ze strony bliskich, aby brakujący sakrament jak najszybciej uzupełnić. Dla par, które chcą uniknąć takich rozmów lub poczucia osądu, sytuacja ta może być stresująca i niekomfortowa, prowadząc do dodatkowych napięć w okresie przedślubnym.
Z drugiej strony, w bardziej liberalnych lub zsekularyzowanych środowiskach, brak bierzmowania może być postrzegany jako sprawa prywatna pary i nie budzić większych emocji. Ważne jest, aby para otwarcie rozmawiała ze sobą o swoich oczekiwaniach i przygotowała się na ewentualne reakcje otoczenia. Wzajemne wsparcie i wspólne zrozumienie decyzji o ślubie, niezależnie od statusu bierzmowania, są kluczowe. Często, uzyskanie dyspensy i świadomość, że Kościół dopuszcza takie rozwiązania, może pomóc w wyjaśnieniu sytuacji rodzinie i otoczeniu, rozwiewając wątpliwości i pokazując odpowiedzialne podejście do życia sakramentalnego.
FAQ
Czy bez bierzmowania można wziąć ślub kościelny?
Tak, można wziąć ślub kościelny bez przyjęcia sakramentu bierzmowania, ale nie jest to reguła bezwarunkowa. Kościół Katolicki mocno zaleca przyjęcie bierzmowania przed ślubem, jako dopełnienie inicjacji chrześcijańskiej. Jednakże, w przypadku istnienia „poważnej przyczyny”, która uniemożliwia jego przyjęcie w odpowiednim czasie, narzeczeni mogą ubiegać się o dyspensę od ordynariusza miejsca (biskupa). Po jej uzyskaniu ślub kościelny może się odbyć, a jego ważność sakramentalna zostanie zachowana, choć jego godziwość jest możliwa tylko z dyspensą. Bez dyspensy małżeństwo jest ważne, ale niegodziwe.
Czy bierzmowanie jest potrzebne do ślubu konkordatowego?
Ślub konkordatowy to połączenie ślubu kościelnego i cywilnego. Oznacza to, że aby go zawrzeć, należy spełnić zarówno wymogi prawa państwowego, jak i kanonicznego. Zgodnie z Prawem Kanonicznym, bierzmowanie jest sakramentem zalecanym, ale nie absolutnie wymaganym do ślubu, o ile istnieje „poważna przyczyna” do jego braku i para uzyska dyspensę. Jeśli więc jeden z narzeczonych nie ma bierzmowania, konieczne jest uzyskanie zgody biskupa na ślub. W przeciwnym razie ślub konkordatowy, choć ważny w świetle prawa cywilnego i sakramentalnie, jest uznawany za niegodziwy przez Kościół.
Jak szybko można zrobić bierzmowanie przed ślubem?
Czas przygotowania do bierzmowania dla dorosłych jest zazwyczaj krótszy i bardziej intensywny niż dla młodzieży. W wielu diecezjach i parafiach organizowane są specjalne kursy, które trwają od kilku tygodni do kilku miesięcy, zazwyczaj od trzech do sześciu miesięcy. Możliwe są również indywidualne spotkania z kapłanem, co może skrócić ten czas. Termin przyjęcia sakramentu bierzmowania dla dorosłych zależy od harmonogramu diecezjalnego, najczęściej są to wyznaczone daty w ciągu roku. Kluczowe jest wcześniejsze skontaktowanie się z parafią, aby ustalić dostępne opcje i terminy.
Czym grozi brak bierzmowania, jeśli mimo to weźmiemy ślub kościelny bez dyspensy?
Zgodnie z Prawem Kanonicznym, brak bierzmowania nie wpływa na ważność samego sakramentu małżeństwa, o ile spełnione są inne istotne warunki. Małżeństwo jest ważne, lecz jego zawarcie uznaje się za niegodziwe. Oznacza to, że Kościół zaleca przyjęcie tego sakramentu, aby małżonkowie byli w pełni umocnieni duchem świętym. Niegodziwość ta wiąże się głównie z konsekwencjami duszpasterskimi, takimi jak potencjalne trudności w przyjmowaniu innych sakramentów, np. Eucharystii czy spowiedzi, jeśli brak bierzmowania świadczy o niepełnej inicjacji chrześcijańskiej i braku troski o rozwój duchowy. Dyspensa od biskupa usuwa tę niegodziwość, umożliwiając godne zawarcie ślubu.
Jakie dokumenty są wymagane do uzyskania dyspensy od bierzmowania?
Aby ubiegać się o dyspensę od bierzmowania, należy złożyć wniosek do ordynariusza miejsca, zazwyczaj za pośrednictwem proboszcza swojej parafii. Do wniosku należy dołączyć kilka istotnych dokumentów. Są to przede wszystkim: świadectwo chrztu, pisemna prośba od narzeczonych o udzielenie dyspensy oraz szczegółowe oświadczenie wyjaśniające powody, dla których sakrament bierzmowania nie został przyjęty wcześniej. Ważne jest, aby w oświadczeniu przedstawić także plany dotyczące przyjęcia bierzmowania w przyszłości, co świadczy o dobrej woli i dążeniu do pełnej inicjacji chrześcijańskiej. Proboszcz może również przeprowadzić dodatkową rozmowę duszpasterską w celu lepszego zrozumienia motywacji pary.
Czy przygotowanie dorosłych do bierzmowania przed ślubem jest długotrwałe?
Przygotowanie do sakramentu bierzmowania dla dorosłych narzeczonych zazwyczaj różni się od katechezy dla młodzieży i nie jest tak długotrwałe. Zamiast rozłożonych na lata spotkań, dorośli często uczestniczą w intensywnych kursach, które są dostosowane do ich dojrzałości i wolnego czasu. Takie programy mogą trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy i są skoncentrowane na świadomym pogłębieniu wiary oraz zrozumieniu znaczenia sakramentu w kontekście życia małżeńskiego. Formy zajęć są elastyczne, obejmując indywidualne spotkania z kapłanem, małe grupy parafialne, a czasem nawet weekendowe rekolekcje, aby umożliwić szybkie i efektywne przygotowanie.
Czy po otrzymaniu dyspensy, nadal trzeba przyjąć sakrament bierzmowania?
Tak, otrzymanie dyspensy od wymogu bierzmowania przed ślubem kościelnym nie zwalnia z obowiązku przyjęcia tego sakramentu w przyszłości. Dyspensa jest aktem duszpasterskim, który umożliwia godne zawarcie małżeństwa w konkretnej sytuacji, gdy obiektywnie trudno jest przyjąć bierzmowanie przed planowaną datą ślubu. Jej celem jest ułatwienie parom zawarcia sakramentu małżeństwa, jednocześnie zachęcając do dopełnienia pełnej inicjacji chrześcijańskiej, gdy tylko okoliczności na to pozwolą. Kościół postrzega bierzmowanie jako istotne umocnienie w życiu duchowym i małżeńskim, dlatego pomimo dyspensy, dąży się do jego przyjęcia, gdy tylko znikną przeszkody.
